Regie Overleven is Herinneren

Doordringen tot de de kern. Dat is wat regisseren zo verdomd interessant maakt. Het zoeken naar de taal van de auteur, naar de paar woorden waar het om draait, naar het echte verhaal. En als je het dan hebt gevonden, volgt de vraag: hoe vertaal ik dat naar een voorstelling waarbij de toeschouwer, minimaal één, die essentie ook gaat ervaren. In al die jaren dat ik regisseer, al weer zo'n 20 jaar, blijf ik dat de grootste valkuil en uitdaging vinden. Het lukt ook niet altijd, of niet helemaal. Daarmee is het vak ook nooit saai en dus zeer interessant. Ook alles er om heen is zo boeiend. Zo maak ik op dit moment een voorstelling over de vrouwen die In WO II in het SS-kamp Vught zaten en vervolgens nog in twee andere kampen (Ravensbrūck en Dachau) terecht komen én op dodenmars werden gezet: Overleven is herinneren.

Het merendeel van deze vrouwen overleeft de barre reis - waaronder de hongerwinter - die 10 maanden duurt. Wat fascineert me aan dit verhaal? Iemand zegt: "nou ja, ten opzichte van de jappenkampen viel het mee en het duurde maar 10 maanden toch?" Een ander zegt: "afschuwelijk, onmenselijk, barbaars, een wonder dat ze dit hebben doorstaan". Of iemand met Joodse roots die zegt: "maar ze hebben het overleefd, zij wel". Drie perspectieven vanuit nu. Maar wat doe ik als theatermaker, waar ligt mijn perspectief? Wat laat ik zien? Wat wil ik overbrengen? Kijkend naar de tekst en hun feitelijke ervaringen ga ik af op mijn eigen analyse: dit verhaal is voor mij een ode aan de vrouw, de onderbelichte rol van de dienende vrouw (zeker in de jaren 40). Als man vind ik die kant van de oorlog, de vrouwen in verzet en welk doorzettingsvermogen en onderlinge solidariteit ze daarin lieten zien, indrukwekkend. Het is geen heldenverhaal maar tegelijk toch groots wat ze lieten zien. Gaandeweg ontdek je dan als regisseur met 28 actrices wat ze je allemaal aanbieden als ze een voor een hun rol invullen op basis van de levensverhalen die we van elk van hen hebben gevonden. Precies daar ontstaat de chemie tussen regisseur en acteurs. We vallen als het ware in het systeem zoals dat toentertijd ook functioneerde. Pas dan blijkt ook pas of wat je voor ogen had ook klopt of bijgesteld moet worden en daar zit mijn fascinatie van dit vak: de combinatie van tekst met regieplan en wat acteurs je aanbieden.

 

 

 

Overleven is Herinneren
Alleen over vrouwen in WOII
woensdag 12 februari

Een indrukwekkend verhaal over en door uitsluitend vrouwen en hun barre reis van kamp naar kamp in de Tweede Wereldoorlog als politieke gevangenen. Dit theaterstuk wordt uitgevoerd in de buitenlucht: soberheid en eenvoud en rauwheid zijn de trefwoorden.

Kleintheater Zwaan
Labantraining